Kỷ Niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ Tịch Hồ Chí Minh

Cách dùng loại hạt quen thuộc giúp bảo vệ gan, thận

Vừng đen còn được biết đến như một “siêu thực phẩm” với nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là trong việc bảo vệ gan và thận.

Theo USDA Food Data Central, 100g vừng đen chứa gần 18g protein, 50g chất béo lành mạnh (chủ yếu là axit béo không bão hòa), cùng với các khoáng chất thiết yếu như magie, kẽm, canxi và đặc biệt là sesamin và sesamolin, hai hợp chất lignan có tác dụng chống ôxy hóa mạnh mẽ.

Sesamin có khả năng giảm stress ôxy hóa tại gan, nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương tế bào gan trong các bệnh lý như gan nhiễm mỡ, viêm gan và xơ gan.

Sesamin trong vừng đen giúp tăng cường hoạt động của các enzyme chống ôxy hóa nội sinh như glutathione peroxidase và superoxide dismutase, hai yếu tố then chốt trong việc loại bỏ gốc tự do trong gan.

Chiết xuất vừng đen giúp giảm đáng kể men gan ALT và AST ở bệnh nhân gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) chỉ sau 12 tuần bổ sung.

Thận là cơ quan dễ tổn thương bởi viêm mạn tính, tiểu đường, tăng huyết áp và tác dụng phụ của thuốc.

Cơ chế bảo vệ thận của vừng đen liên quan đến khả năng chống viêm và cải thiện chuyển hóa lipid, từ đó giảm áp lực lên hệ lọc cầu thận. Ngoài ra, vừng đen giàu magie và vitamin E, hai vi chất có vai trò điều hòa huyết áp, từ đó giảm nguy cơ tổn thương vi mạch thận.

Để nhận được lợi ích bảo vệ gan, thận từ vừng đen, chuyên gia dinh dưỡng từ Hiệp hội Dinh dưỡng Hoa Kỳ (AND) khuyến nghị:

Dùng 1-2 muỗng canh vừng đen mỗi ngày (khoảng 10-15g), tốt nhất là rang nhẹ và xay nhỏ để tăng khả năng hấp thụ.

Có thể trộn vừng đen vào cháo, sữa hạt, salad, hoặc làm thành món chè vừng đen truyền thống.

Sữa vừng đen không đường là lựa chọn phù hợp cho người có nguy cơ tiểu đường hoặc gan nhiễm mỡ.

Tránh sử dụng vừng bị nấm mốc, vì aflatoxin (độc tố nấm) có thể gây hại gan nghiêm trọng.

Lưu ý khi sử dụng vừng đen:

Mặc dù vừng đen có nhiều lợi ích, song người dùng cần lưu ý:

Không dùng quá liều: Dư thừa có thể gây đầy bụng hoặc tăng calo không cần thiết, đặc biệt ở người đang kiểm soát cân nặng.

Cẩn trọng với người có sỏi thận: Do vừng có hàm lượng oxalat tương đối cao, nên người có tiền sử sỏi thận cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên.

Phụ nữ mang thai nên dùng liều vừa phải: Vừng đen có tính hoạt huyết nhẹ, nên tránh dùng nhiều trong tam cá nguyệt đầu tiên.