Cục Hải quan chính thức vận hành mô hình tổ chức bộ máy mới

Cục Hải quan thông tin báo chí đã chính thức triển khai mô hình tổ chức bộ máy mới căn cứ Nghị định số 29/2025/NĐ-CP ngày 24/02/2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính, ngày 26/02/2025 Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 382/QĐ-BTC quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 01/03/2025. Đây là bước chuyển đổi quan trọng từ Tổng cục Hải quan thành Cục Hải quan, nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo mô hình mới, Cục Hải quan được tổ chức theo 3 cấp: Cục Hải quan (trực thuộc Bộ Tài chính), Chi cục Hải quan khu vực, và Hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu. Tại trung ương, Cục Hải quan giảm từ 16 đơn vị đầu mối xuống còn 12 đơn vị trực thuộc, bao gồm Văn phòng, các Ban chức năng như Ban Pháp chế, Ban Nghiệp vụ thuế hải quan, Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan, cùng 3 Chi cục chuyên môn (Kiểm định hải quan, Điều tra chống buôn lậu, Kiểm tra sau thông quan).

Ở địa phương, 35 Cục Hải quan tỉnh, thành phố được sắp xếp lại thành 20 Chi cục Hải quan khu vực, đánh số từ I đến XX, quản lý theo vùng địa lý như Chi cục khu vực I (Hà Nội, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hòa Bình, Yên Bái), Chi cục khu vực II (TP. Hồ Chí Minh), v.v.

Mục tiêu của việc tái cơ cấu là xây dựng một bộ máy tinh gọn, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa và chuyển đổi số trong ngành hải quan. Tổng cục Hải quan trước đây đã giảm khoảng 485/902 đầu mối (tương đương 53,77%) qua các đợt sắp xếp, và mô hình mới tiếp tục kế thừa hướng đi này. Các đơn vị thuộc Cục Hải quan vẫn giữ nguyên chức năng, nhiệm vụ cốt lõi, đồng thời đảm bảo không làm gián đoạn hoạt động thông quan hàng hóa. Các thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải vẫn được thực hiện theo mã và địa điểm hiện hành, tuân thủ Luật Hải quan và các quy định liên quan.

Để chuẩn bị cho mô hình mới, Tổng cục Hải quan đã ban hành công văn hỏa tốc trước ngày 1/3/2025, yêu cầu các đơn vị rà soát, chốt số liệu về thu ngân sách, kế toán thuế, nợ thuế tính đến ngày 28/2/2025, đảm bảo tính liên tục và chính xác khi chuyển giao. Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh tại Hội nghị tổng kết năm 2024 rằng bộ máy mới phải “tốt hơn bộ máy cũ”, hoạt động ngay lập tức và không ảnh hưởng đến các hoạt động kinh tế - xã hội.

Năm 2025 được xem là thời điểm mang tính bước ngoặt của ngành hải quan, đánh dấu 80 năm thành lập và phát triển. Với kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2024 ước đạt 782,33 tỷ USD (tăng 15,35% so với 2023) và số thu ngân sách vượt dự toán (dự kiến 418.000 - 420.000 tỷ đồng), Cục Hải quan đặt mục tiêu tiếp tục hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ thông tin và công nghệ số, hướng tới xây dựng Hải quan Việt Nam ngang tầm với các nước phát triển.