Đặc sắc Lễ hội ăn cốm lúa mới của đồng bào Bahnar Kriêm ở Gia Lai

Lễ hội ăn cốm lúa mới là một trong những lễ hội truyền thống có quy mô lớn trong năm của đồng bào dân tộc thiểu số Bahnar Kriêm ở tỉnh Gia Lai. Hằng năm, khi lúa trên rẫy bắt đầu chín tới cũng là lúc cộng đồng người Bahnar Kriêm ở các làng tất bật chuẩn bị cho Lễ hội ăn cốm lúa mới. Tùy vào vụ mùa của từng làng, lễ hội thường diễn ra trong khoảng thời gian từ đầu tháng 12 năm trước đến hết tháng 3 năm sau. Việc tổ chức lễ hội của mỗi làng thường kéo dài trong một ngày.

Trước ngày diễn ra Lễ hội ăn cốm lúa mới, các thiếu nữ trong làng với trang phục truyền thống lên rẫy gặt lúa vừa chín tới đưa về khuôn viên nhà sàn của làng, sau đó sàng sảy, rang lúa cho giòn rồi giã thành cốm. Trong khi đó, tại khu vực nhà sàn của làng, đàn ông làm cây nêu, dựng cột pơ mông, chuẩn bị các lễ vật cúng.

Vào ngày diễn ra Lễ hội ăn cốm lúa mới, già làng sẽ thực hiện các nghi thức lễ cúng và tổ chức hiến vật, gồm: cốm lúa mới, heo, gà, rượu cần… Sau khi cúng xong, hạt cốm đầu tiên được đặt trên đầu của già làng với ý nghĩa tôn kính thần linh đã cho con người có cái ăn, cái mặc. Sau đó, cốm được chia đều cho người dân trong làng cùng thưởng thức. Cuối cùng, người làng cùng nhau tung cốm với ý nghĩa cầu mong mọi người, mọi nhà được ấm no, hạnh phúc.

Sau phần lễ là phần hội với các đội cồng chiêng, múa xoang biểu diễn quanh cây nêu. Người dân trong làng cùng nhau ăn uống, ca hát chung vui trong ngày lễ hội.

Theo nhà nghiên cứu Yang Danh (ngụ xã Vĩnh Thạnh, dân tộc Bahnar Kriêm, đã có hơn 10 tác phẩm nghiên cứu, sưu tầm, dịch về văn hóa Bahnar Kriêm), Lễ hội ăn cốm lúa mới là nghi thức mang ý nghĩa tạ ơn trời đất, ông bà tổ tiên đã cho một mùa lúa bội thu và cầu mong một mùa mới lúa thóc đầy nhà; đánh giá lại kết quả một năm lao động; là dịp để người dân trong làng gặp gỡ, chia vui, chúc nhau sức khỏe và cùng hướng đến một năm làm ăn hiệu quả, đủ đầy.

“Lễ hội ăn cốm lúa mới còn được gọi là mùa “ăn năm uống tháng”, mùa sinh hoạt văn hóa cộng đồng, mùa giao lưu văn hóa; đồng thời cũng là dịp để các chàng trai, cô gái tìm bạn đời, gửi gắm giao duyên”, nhà nghiên cứu Yang Danh chia sẻ.

Dưới đây là một số hình ảnh trình diễn Lễ hội ăn cốm lúa mới của đồng bào Bahnar Kriêm ở tỉnh Gia Lai.