Không ngăn người khác hút thuốc lá điện tử có thể bị phạt đến 10 triệu đồng

Thiếu mức phạt hành vi “chứa chấp” và “sử dụng” thuốc lá điện tử

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi một số điều của Nghị định 77/2013 quy định chi tiết thi hành Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 và Nghị định 77/2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.

Theo đó, Bộ Y tế đề xuất bổ sung Điều 26a sau Điều 26 tại Nghị định số 117/2020, quy định phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác; Buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác.

Cùng với đó, quy định phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với hành vi biết rõ người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác tại địa điểm thuộc quyền chiếm hữu của mình hoặc do mình quản lý mà không ngăn cản hoặc báo cơ quan có thẩm quyền xử lý.

Lý giải về đề xuất này, Bộ Y tế cho biết, qua rà soát, hiện nay còn thiếu mức phạt hành vi “chứa chấp” và “sử dụng” thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác. Cơ quan thanh tra, xử lý bằng nghiệp vụ sẽ xác định cụ thể các hành vi trên để áp dụng chế tài xử lý.

Về mức phạt, kết quả rà soát các Nghị định của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính và đề xuất, kiến nghị của các Bộ liên quan, dự thảo Nghị định do Bộ Y tế đưa ra chỉ quy định các hành vi vi phạm còn thiếu chế tài xử lý và đề xuất mức phạt từ 3-5 triệu đồng đối với hành vi chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác tương ứng mức phạt quy định xử phạt hành chính vi quy định về khai thác tàu bay.

Trao đổi với phóng viên Lao Động về vấn đề này, bà Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) cho biết, thuốc lá điện tử đang trở thành một mối nguy hại nghiêm trọng đối với sức khỏe của thế hệ trẻ. Điều này không chỉ gây nghiện nicotine mà còn là cửa ngõ dẫn đến các loại ma túy nguy hiểm khác.

Trước đó, ngày 30.11.2024, Quốc hội đã thông qua nghị quyết cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Nghị quyết này nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ, trước tác hại của thuốc lá điện tử.

Bộ Y tế cũng đã có kế hoạch triển khai các biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm. Ngoài việc xử phạt, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và tuyên truyền để nâng cao nhận thức cộng đồng về các mối nguy hại từ thuốc lá điện tử. Điều này cũng góp phần bảo vệ một thế hệ trẻ khỏe mạnh và giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng liên quan đến thuốc lá và ma túy.

"Để việc cấm thuốc lá điện tử có hiệu quả, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, gia đình và cộng đồng"- bà Hải nói.

Cấm thuốc lá điện tử không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng

Nghị quyết số 173/2024/QH15 đã cấm triệt để thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khoẻ con người, bao gồm các hành vi “sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng”.

Theo điều tra tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành tại 34 tỉnh, thành phố năm 2020, tỷ lệ hút thuốc lá điện tử ở người trưởng thành (15 tuổi trở lên) tăng 18 lần (từ 0,2% năm 2015 lên 3,6% năm 2020).

Tỷ lệ sử dụng cao nhất tập trung ở nhóm tuổi 15-24 với tỉ lệ là 7,3% sau đó là các nhóm tuổi 25 - 44 tuổi (3,2%), 45 - 64 tuổi (1,4%).

Kết quả điều tra trong những năm qua về tình hình sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo các nhóm tuổi, giới tính cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng gia tăng nhanh chóng. Đặc biệt, đã có xu hướng gia tăng sử dụng sản phẩm này ở thanh thiếu niên, trẻ em gái.

Đây là điều đáng báo động trong giới trẻ vì các sản phẩm này ngoài tính chất độc hại gây bệnh, còn gây nghiện nicotin và nghiện ma túy do tình trạng “núp bóng” thuốc lá điện tử trộn ma túy, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất và tinh thần của cả một thế hệ tương lai của đất nước. Năm 2023, số người nhập viện do ngộ độc, bệnh vì thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là 1.224 người.

Bộ Y tế đang tập trung vào việc nâng cao năng lực cho lực lượng chức năng, đồng thời đẩy mạnh công tác giáo dục sức khỏe cho thanh thiếu niên, đặc biệt là trong các trường học, để giúp các em nhận thức rõ ràng về những tác hại của thuốc lá điện tử.

Việc cấm thuốc lá điện tử không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là vấn đề toàn xã hội. Các bậc phụ huynh, thầy cô giáo, và cộng đồng cần cùng nhau nâng cao ý thức về tác hại của thuốc lá điện tử, để bảo vệ sức khỏe của giới trẻ và tương lai của đất nước.

Bộ Y tế cũng khuyến cáo các bậc phụ huynh và cộng đồng cần cảnh giác với sự phát triển nhanh chóng của thị trường thuốc lá điện tử và các sản phẩm tương tự. Việc ngăn ngừa và giảm thiểu tác hại của thuốc lá điện tử sẽ góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe và tương lai của thế hệ trẻ.