Những điều cần biết về giãn tĩnh mạch thừng tinh ở nam giới

Giãn mạch thừng tinh là tình trạng các tĩnh mạch trong thừng tinh bị giãn và xoắn bất thường, đây là một tình trạng phổ biến chiếm tỉ lệ tới 10-15% nam giới sau tuổi dậy thì. Bệnh giãn mạch thừng tinh có thể gây ảnh hưởng đến cuộc sống người bệnh đặc biệt và là nguy cơ gây vô sinh.

Giãn mạch thừng tinh là gì?

Thừng tinh là một ống đi từ mỗi tinh hoàn lên phần dưới ổ bụng, trong thừng tinh chứa các ống dẫn tinh, các mạch máu, mạch bạch huyết và dây thần kinh. Giãn tĩnh mạch thừng tinh là khi các tĩnh mạch nằm trong thừng tinh bị giãn nở, trở nên lớn hơn và có thể nhận thấy bằng mắt thường. Giãn mạch thừng tinh có thể xảy ra ở một bên hoặc cả hai bên tinh hoàn, tuy nhiên giãn tĩnh mạch thừng tinh bên trái thường gặp hơn.

Nguyên nhân gây giãn tĩnh mạch thừng tinh là do các van của các tĩnh mạch nhỏ trong bìu hoạt động không tốt. Đây là các van một chiều, mở ra cho máu chảy về tim và đóng lại khi dòng máu chảy chậm để ngăn không cho máu chảy ngược về. Khi có sự suy yếu hệ thống các van tĩnh mạch, thì máu có thể chảy ngược về do tác động của trọng lực gây ứ đọng và giãn tĩnh mạch thừng tinh.

Giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể gặp khi xuất hiện một sự tắc nghẽn tĩnh mạch lớn ở vùng bụng, như một khối u của thận phát triển gây tăng áp lực lên các tĩnh mạch nhỏ hơn trong bìu gây giãn tĩnh mạch, tuy nhiên trường hợp này hiếm gặp và thường chỉ gặp ở nam giới hơn 40 tuổi.

Giãn tĩnh mạch thừng tinh

Dấu hiệu nhận biết giãn tĩnh mạch tinh

Nhiều trường hợp giãn tĩnh mạch tinh không có triệu chứng rõ ràng, chỉ phát hiện khi đi khám vô sinh. Tuy nhiên, vẫn có một số dấu hiệu mà bạn có thể tự quan sát:

Cảm giác đau âm ỉ hoặc tức nặng ở bìu: Cơn đau thường tăng khi đứng lâu, vận động mạnh hoặc vào cuối ngày, và giảm khi nghỉ ngơi, nằm ngửa.

Đau có thể âm ỉ, kéo dài hoặc kiểu đau tức, không rõ ràng.

Bìu sưng hoặc nhìn thấy rõ tĩnh mạch giãn: Khi đứng thẳng, có thể sờ thấy hoặc nhìn thấy những búi mạch máu ngoằn ngoèo trong bìu, giống như "bó giun". Một bên bìu có thể bị xệ xuống hơn bên còn lại.

Tinh hoàn teo nhỏ: Tinh hoàn bên bị giãn tĩnh mạch có thể teo nhỏ hơn, mềm hơn so với bên kia. Đây là dấu hiệu nặng hơn, thường gặp khi bệnh kéo dài mà không điều trị.

Nam giới bị giãn tĩnh mạch tinh có thể gặp tình trạng giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, ảnh hưởng đến khả năng thụ thai. Đôi khi người bệnh hoàn toàn không biết mình bị bệnh cho đến khi đi khám hiếm muộn.

Với những trường hợp nhẹ, không có triệu chứng hoặc chưa ảnh hưởng đến sinh sản, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ.

Có nhiều phương pháp phẫu thuật thắt tĩnh mạch thừng tinh như: phẫu thuật thông thường, phẫu thuật qua nội soi ổ bụng, phẫu thuật vi phẫu, làm tắc các mạch bằng bóng hay vòng xoắn... trong đó phẫu thuật vi phẫu (hình thức mổ bằng kính hiển vi) được áp dụng phổ biến, do an toàn, hiệu quả cao, ít biến chứng.

Sau mổ giãn tĩnh mạch thừng tinh, mật độ tinh trùng của bệnh nhân được cải thiện rõ rệt. Theo các nghiên cứu, từ 21-55% bệnh nhân không có tinh trùng trước mổ thì sau phẫu thuật sẽ có tinh trùng trong tinh dịch, khoảng 21% bệnh nhân sau mổ giãn mạch thừng tinh có thể sinh con tự nhiên mà không cần các biện pháp hỗ trợ sinh sản.

Giãn mạch thừng tinh là có thể chữa khỏi, tuy nhiên sau khi điều trị thành công bệnh nhân có thể tái phát bệnh sau một vài tháng hoặc một vài năm. Hạn chế đứng lâu, mang vác nặng, tập luyện quá sức. Mặc quần lót nâng đỡ tinh hoàn để giảm cảm giác nặng bìu.

Nếu bạn nghi ngờ mình bị giãn tĩnh mạch tinh, hãy đến khám tại các cơ sở y tế có chuyên khoa nam học.

Kiều Ninh (tổng hợp)