Sắp đón mưa lớn liên tiếp, cảnh báo khu vực thời tiết nguy hiểm

Mùa mưa đã khởi động ở hầu khắp các khu vực trên cả nước. Tháng 5 năm nay, nhiều nơi đã ghi nhận lượng mưa vượt giá trị lịch sử. Ông Hoàng Văn Đại - Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia - đã có những khuyến cáo tới người dân để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Thưa ông, sắp vào cao điểm mưa lũ, những khu vực và đối tượng nào dễ chịu tổn thương nhiều nhất do thiên tai gây ra?

- Khu vực trung du và miền núi Việt Nam là những nơi có địa hình chia cắt rất phức tạp, với hàng trăm, hàng nghìn con sông, suối nhỏ, các khe đồi, khe núi và sườn núi rất dốc. Đây là những khu vực rất khó khăn cho công tác đi lại và có nguy cơ cao xảy ra các loại hình thiên tai như lũ quét, sạt lở đất.

Đây cũng là nơi đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, đời sống còn khó khăn, hạ tầng chưa phát triển. Do đó, khi thiên tai xảy ra, việc tiếp cận, ứng cứu cũng gặp nhiều trở ngại.

Bên cạnh đó, khu vực này cũng tồn tại khoảng trống về thông tin. Việc tiếp cận các bản tin cảnh báo, dự báo thiên tai khó khăn hơn. Chính điều này khiến người dân ở trung du, miền núi dễ bị tổn thương hơn khi xảy ra thiên tai, đặc biệt là lũ quét, sạt lở đất.

Người dân trung du, miền núi đang phải đối mặt với nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở đất trong mùa mưa lũ. Ngành Khí tượng Thủy văn đã phối hợp với các cấp, các ngành để cảnh báo các loại hình thiên tai này đến người dân như thế nào, thưa ông?

- Lũ ống, lũ quét là những loại hình thiên tai rất nguy hiểm và thường xảy ra trong thời gian ngắn.

Thời gian qua, chúng tôi tập trung mục tiêu tăng mật độ trạm và hệ thống quan trắc. Ngoài mạng lưới do ngành Khí tượng Thủy văn quốc gia đầu tư, chúng tôi cũng tích hợp tối đa dữ liệu từ các hệ thống quan trắc chuyên ngành khác.

Việc tích hợp này giúp chúng ta có được thông tin về khu vực mưa bao phủ khắp cả nước. Hiện nay, chúng tôi đang khai thác gần 4.000 trạm quan trắc mưa tự động - một nguồn dữ liệu vô cùng quý giá.

Công tác dự báo hiện được thực hiện đồng thời ở cấp quốc gia và địa phương, giúp truyền tải thông tin cảnh báo đến người dân hiệu quả hơn.

Đặc biệt, đối với khu vực trung du miền núi Việt Nam thì từ năm 2023 đến nay, chúng tôi cũng đã triển khai hệ thống thông tin cảnh báo theo thời gian thực hiện tượng lũ quét và sạt lở đất.

Đây là một hệ thống thông tin rất quan trọng và được cập nhật từng giờ, phủ trùm cho tất cả các tỉnh thuộc khu vực trung du và miền núi Việt Nam.

Với hệ thống này, chúng tôi đang cảnh báo chi tiết đến cấp xã. Người dân và chính quyền địa phương có thể tham khảo hệ thống chính thống này.

Sắp vào cao điểm mưa lũ, ông có khuyến cáo gì tới người dân trong công tác ứng phó với thiên tai?

- Người dân cần ghi nhớ ba điều quan trọng. Thứ nhất, hãy nhớ các kênh thông tin chính thống về dự báo, cảnh báo thiên tai như website, Zalo của cơ quan chức năng.

Thứ hai, cần nắm rõ trong khu vực sinh sống của mình có những điểm tránh trú nào an toàn hơn để kịp di chuyển khi cần thiết.

Thứ ba, thiên tai mùa mưa lũ thường đến bất ngờ trong thời gian ngắn, vì vậy cần chuẩn bị sẵn sàng các vật dụng cần thiết như đèn pin, thực phẩm, nước uống, thuốc men.

Bên cạnh đó, cần thực hiện "ba sẵn sàng" là sẵn sàng sơ tán khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng; sẵn sàng hỗ trợ nhau, nhất là các hộ gia đình sống gần nhau; sẵn sàng tuân thủ nghiêm các lệnh, hướng dẫn của lực lượng phòng chống thiên tai địa phương.

Đó là những điều người dân cần lưu ý để chủ động phòng tránh và giảm thiểu rủi ro trong mùa mưa bão sắp tới.

Trân trọng cảm ơn ông!