Tình trạng sởi gia tăng ở miền Bắc, nhiều bệnh nhân trở nặng

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật (CDC) Hà Nội, trong tuần qua, thành phố ghi nhận 44 ca mắc sởi, tăng 19 ca so với tuần trước đó và cao hơn so với cùng kỳ năm 2023. Tính đến hết tháng 11, Hà Nội đã có tổng cộng 87 ca mắc, phân bố ở 23 quận, huyện. May mắn là không có ca tử vong nào được ghi nhận. Tuy nhiên, CDC dự báo số ca mắc sởi sẽ còn tiếp tục tăng, đặc biệt là ở những người chưa tiêm phòng hoặc tiêm chưa đầy đủ.

Bệnh viện Nhi Hà Nội tiếp nhận nhiều ca nặng

Tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, đơn vị y tế tuyến cuối của thủ đô, hơn 40 bệnh nhân sởi đã được điều trị từ đầu tháng 10. Trong đó, nhóm trẻ dưới 1 tuổi chiếm hơn 40%, nhiều trẻ chưa đủ tuổi tiêm vaccine. Khoảng 30% bệnh nhân phải nhập viện trong tình trạng nặng, cần can thiệp thở oxy hoặc thở máy.

Một trường hợp đáng chú ý là bé 3 tháng tuổi từ huyện Thanh Trì, có các triệu chứng ho, sốt, nổi ban. Ban đầu, ban chỉ xuất hiện ở mặt nhưng nhanh chóng lan ra toàn thân và kèm theo ngứa. Khi vào viện, bé đã mắc viêm phổi nặng. Một bé khác 2 tuổi, dù đã mắc sởi một lần nhưng không được tiêm phòng, lần này bệnh trở nên nghiêm trọng hơn, khó thở và phải thở oxy.

Bác sĩ điều trị bệnh sởi cho bệnh nhi

Người lớn cũng mắc sởi nặng

Tại Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai, tháng 12 ghi nhận nhiều ca mắc sởi ở người lớn, trong đó có các trường hợp bị biến chứng nặng. Một bệnh nhân 38 tuổi ở Thanh Hóa bị sốt liên tục trong 5 ngày, kèm đau họng và viêm đường hô hấp trên, sau đó phát ban toàn thân. Anh này được chẩn đoán nhiễm virus sởi và phải điều trị tích cực tại Bệnh viện Bạch Mai. 

Dịch sởi tại Hải Dương

Đầu tuần này, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Hải Dương cũng thông báo về ổ dịch sởi tại phường Tân Dân, Kinh Môn. Ca bệnh đầu tiên được ghi nhận vào ngày 4/12, sau đó có thêm 4 bệnh nhân lây nhiễm. Trong đó, có 4 trường hợp chưa tiêm vaccine và 1 trường hợp đã tiêm 2 mũi vaccine sởi. Tính từ đầu năm đến nay, Hải Dương ghi nhận tổng cộng 18 ca mắc sởi, tăng 11 ca so với cùng kỳ năm 2023.

Sởi gia tăng trên toàn quốc

Sởi đang gia tăng không chỉ ở miền Bắc mà còn ở nhiều tỉnh thành khác. Bộ Y tế cho biết từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận gần 5.000 ca mắc sởi, cao gấp 111 lần so với năm 2023. Các địa phương có số ca mắc cao gồm TP.HCM, Đồng Nai, Nghệ An, Đăk Lăk, Bình Dương, Hà Nội, Khánh Hòa, Thanh Hóa, Kiên Giang, Cần Thơ và Đồng Tháp.

TP.HCM đang đối mặt với số ca mắc sởi kỷ lục, với hơn 1.800 ca từ đầu năm, trong đó có 3 trường hợp tử vong. Đặc biệt, từ giữa tháng 11, số ca mắc sởi mỗi tuần đã vượt quá 200, trong khi trước đó chỉ khoảng 100 ca.

Dịch sởi gia tăng trên toàn cầu

Sởi không chỉ gia tăng tại Việt Nam mà còn đang là mối lo ngại trên toàn thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2023 ghi nhận 10,3 triệu ca mắc sởi trên toàn cầu, tăng 20% so với năm 2022. Trong đó, hơn 107.000 trường hợp tử vong, chủ yếu là trẻ em dưới 5 tuổi.

Nguyên nhân gia tăng ca mắc sởi

Chuyên gia cho rằng sự gia tăng ca mắc sởi năm 2024 là hệ quả của chu kỳ dịch bệnh tự nhiên kết hợp với tỷ lệ tiêm chủng thấp. Hơn 90% trẻ em nhập viện vì sởi chưa được tiêm phòng hoặc tiêm chưa đủ mũi. Thêm vào đó, trong giai đoạn giãn cách xã hội do dịch COVID-19, nhiều trẻ đã bỏ lỡ các mũi tiêm quan trọng, đồng thời phụ huynh thiếu sự cảnh giác với lịch tiêm nhắc lại, dẫn đến sự gia tăng ca mắc trong năm nay, đặc biệt ở trẻ dưới 9 tháng tuổi - độ tuổi chưa được tiêm vaccine.

Ngoài ra, một số người lớn lầm tưởng rằng sởi là bệnh của trẻ em và đã được khống chế nhờ vaccine, dẫn đến chủ quan. Nhiều người có triệu chứng sởi nhưng lại đi khám và được chẩn đoán nhầm là dị ứng, chỉ khi bệnh trở nặng mới phát hiện là mắc sởi.

Khuyến cáo tiêm phòng và phòng ngừa

Theo lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM, nguyên nhân gia tăng ca mắc sởi còn do di biến động dân cư và việc bỏ sót trẻ chưa tiêm phòng tại các trường học. Kết quả khảo sát trên 35 trẻ mắc sởi tại TP.HCM cho thấy 23% trẻ không có thông tin tiêm chủng và 17% có địa chỉ khai báo ở tỉnh khác.

Sởi là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây lan nhanh qua đường hô hấp. Bệnh có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm não, viêm phổi, viêm kết mạc và viêm tai giữa. Tuy nhiên, sởi có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vaccine.

Trẻ em từ 9 tháng tuổi cần tiêm mũi đầu tiên, nhắc lại mũi hai vào khoảng 15-18 tháng và mũi ba khi trẻ 4-6 tuổi. Đối với trẻ có nguy cơ cao hoặc sống trong vùng dịch, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm sớm từ 6 tháng tuổi. Vaccine sởi 3 trong 1 (MMR) không chỉ giúp phòng bệnh mà còn ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm. Ngoài ra, cần duy trì vệ sinh môi trường và đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người bệnh để giảm nguy cơ lây lan.

Việc tiêm chủng đầy đủ không chỉ bảo vệ trẻ mà còn giúp giảm thiểu sự lây lan của bệnh trong cộng đồng.