Trở về cố hương, nữ họa sĩ Việt kiều mở triển lãm "Nguồn cội"

Họa sĩ Tô Bích Hải, sinh năm 1947 tại Móng Cái – vùng biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc, là người dân tộc Tày với gốc rễ văn hóa từ Cao Bằng và Lạng Sơn. Quê hương giàu truyền thống dân gian và tín ngưỡng, nhưng cũng chịu nhiều biến động chiến tranh, đã để lại dấu ấn sâu sắc trong cuộc đời và hành trình nghệ thuật của bà.

Họa sĩ Tô Bích Hải.

Năm 1954, trong bối cảnh chia cắt đất nước, gia đình bà di cư từ miền Bắc vào miền Nam. Trải nghiệm này đã khắc sâu vào ký ức, trở thành nguồn cảm hứng cho các tác phẩm phản ánh chủ đề ly hương và giao thoa văn hóa trong bà.

Ở tuổi 20, Tô Bích Hải theo học tại Học viện Mỹ thuật Lausanne, Thụy Sĩ, trước khi định cư tại Pháp vào năm 1968. Thời gian đầu, bà theo đuổi phong cách hội họa cổ điển, sáng tác các bức tranh tái hiện hình ảnh trẻ em làng quê vùng Bourgogne. Những tác phẩm này gợi lên sự hoài niệm, thân mật và gắn bó với ký ức tuổi thơ.

Sau khi chứng kiến sự thay đổi của làng quê, bà chuyển sang phục chế búp bê cổ, đặc biệt là các dòng búp bê Pháp nổi tiếng như Thuillier, Schmitt, Jumeau, và Pauline. Công việc này không chỉ mở rộng hiểu biết về chất liệu và kỹ thuật mà còn làm sâu sắc thêm cảm nhận của bà về hình khối và kết cấu.

Sau gần 60 năm xa xứ, người họa sĩ ấy quyết định trở về cố hương để thực hiện một tâm nguyện cả đời mình còn day dứt, đó là thực hiện một cuộc triển lãm trên chính nơi chôn rau cắt rốn của mình. Đó là triển lãm mang tên "Nguồn cội" .

Chiều 7/3, tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Hà Nội đã diễn ra khai mạc Triển lãm "Nguồn cội" của nữ họa sĩ Tô Bích Hải. Triển lãm "Nguồn cội" là chuyến du hành đi theo các bước chuyển lớn trong sự nghiệp của nghệ sĩ Tô Bích Hải, khi bà thử nghiệm với các chất liệu khác nhau như sơn dầu, than chì, điêu khắc gỗ...

Triển lãm thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.

Như loạt tranh sơn dầu tập trung vào hiệu ứng thị giác khi những rễ cây được vẽ ở khổ lớn, bó rễ bện chặt vào thân cây rắn chắc như những sợi dây thừng. Những rễ cây chạy theo toàn bộ phần thân của cây, như các sợi nơ ron thần kinh liên kết từng mảng ký ức của người nghệ sĩ, giống như bức chân dung về “nguồn cội”.

Hay loạt sơn mài tĩnh vật là một góc nhìn mới của nghệ sĩ khi đặt vấn đề về cội nguồn của thiên nhiên qua lát cắt của các loại quả. Còn loạt tranh chân dung về trẻ em đưa ta vào những nhánh nhỏ trong cuộc sống của Tô Bích Hải khi xa xứ. Cụm điêu khắc sắp đặt Totem đưa người xem về với những gì đơn sơ nhất của các phong tục thờ cúng truyền thống...

Các tác phẩm nhằm mang đến một góc nhìn về căn tính, văn hóa, giá trị dân tộc trong mỗi con người. Qua đó, mang đến những rung động tinh tế cho người xem, để cùng khám phá những biến chuyển cảm xúc trước đời sống, trước thiên nhiên.

“Triển lãm “Nguồn cội” có thể nói là chuyến du hành đi theo các bước chuyển lớn trong sự nghiệp của tôi với nhiều chất liệu khác nhau, những gì tôi muốn nói nhiều về " Cội nguồn " tôi đã thể hiện vào tác phẩm của mình Tôi hy vọng qua cuộc triển lãm này quý vị sẽ hiểu tôi nhiều hơn” - hoạ sĩ Tô Bích Hải mong muốn.

Du khách nước ngoài thích thú trước những tác phẩm được trưng bày tại triển lãm.

Triển lãm “Nguồn cội” không chỉ là một hoạt động nghệ thuật mà còn là dấu mốc quan trọng trong hành trình tôn vinh vai trò phụ nữ trong xã hội đặc biệt hướng tới kỷ niệm 115 năm Ngày quốc tế phụ nữ.

Triển lãm được tổ chức dưới sự phối hợp giữa Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, không gian lưu niệm Lê Bá Đảng và Lân Tinh Foundation. Đến với triển lãm khách mời  được chiêm ngưỡng những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, thể hiện sự sáng tạo và tâm huyết của Tô Bích Hải.

Sự kiện đã thu hút sự quan tâm của đông đảo quần chúng, từ nghệ sĩ, nhà báo, cho đến những người có đam mê và yêu thích nghệ thuật. Đây là dịp để có thể nhìn lại vai trò của phụ nữ trong lịch sử và hiện tại.