Từ 15/02/2026, 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội và hướng dẫn giám định

Theo Thông tư 60/2025/TT-BYT, danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội được xác định tại Điều 3 gồm 35 bệnh, trải rộng từ nhóm bệnh do bụi và tác nhân vật lý đến nhóm nhiễm độc, bệnh da nghề nghiệp và bệnh lây nhiễm liên quan rủi ro nghề nghiệp. Cụ thể, nhóm bệnh bụi phổi gồm bệnh bụi phổi silic nghề nghiệp, bệnh bụi phổi amiăng nghề nghiệp, bệnh bụi phổi bông nghề nghiệp, bệnh bụi phổi talc nghề nghiệp và bệnh bụi phổi than nghề nghiệp; tiếp đó là bệnh viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp và bệnh hen nghề nghiệp.

Danh mục cũng bao gồm nhiều bệnh nhiễm độc nghề nghiệp: bệnh nhiễm độc chì nghề nghiệp; bệnh nhiễm độc nghề nghiệp do benzen và đồng đẳng; bệnh nhiễm độc thủy ngân nghề nghiệp; bệnh nhiễm độc mangan nghề nghiệp; bệnh nhiễm độc 2, 4, 6 - Trinitrotoluen nghề nghiệp; bệnh nhiễm độc Arsenic nghề nghiệp; bệnh nhiễm độc hóa chất bảo vệ thực vật nghề nghiệp (nhóm Phosphor hữu cơ và Carbamat); bệnh nhiễm độc nicotin nghề nghiệp; bệnh nhiễm độc carbon monoxide nghề nghiệp và bệnh nhiễm độc cadmi nghề nghiệp.

Bên cạnh đó là nhóm bệnh do tác nhân vật lý và điều kiện lao động đặc thù như bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn, bệnh giảm áp nghề nghiệp, bệnh nghề nghiệp do rung toàn thân và bệnh nghề nghiệp do rung cục bộ. Nhóm bệnh do phóng xạ và biến chứng liên quan cũng được nêu gồm bệnh phóng xạ nghề nghiệp và bệnh đục thể thủy tinh nghề nghiệp.

Ở nhóm bệnh da nghề nghiệp, thông tư liệt kê bệnh nốt dầu nghề nghiệp, bệnh sạm da nghề nghiệp, bệnh viêm da tiếp xúc nghề nghiệp, bệnh da nghề nghiệp do tiếp xúc môi trường ẩm ướt, lạnh kéo dài và bệnh da nghề nghiệp do tiếp xúc với cao su tự nhiên và hóa chất phụ gia cao su.

Với nhóm bệnh nhiễm trùng và rủi ro nghề nghiệp, danh mục gồm bệnh Leptospira nghề nghiệp, bệnh viêm gan virus B nghề nghiệp, bệnh lao nghề nghiệp, nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp và bệnh viêm gan virus C nghề nghiệp. Ngoài ra có bệnh ung thư trung biểu mô nghề nghiệp và bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona gây ra (COVID-19) nghề nghiệp.

Thông tư đồng thời nêu nguyên tắc chẩn đoán, điều trị, dự phòng đối với người lao động mắc bệnh nghề nghiệp. Người lao động sau khi được chẩn đoán cần hạn chế tiếp xúc với yếu tố có hại gây bệnh và điều trị theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế. Với nhóm bệnh nhiễm độc nghề nghiệp, yêu cầu thải độc, giải độc kịp thời. Người lao động cũng được người sử dụng lao động giới thiệu đi khám giám định y khoa để xác định mức suy giảm khả năng lao động làm căn cứ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, đồng thời được điều trị, điều dưỡng, phục hồi chức năng lao động theo quy định của pháp luật.

Một số trường hợp được nhấn mạnh về thời điểm giám định. Theo thông tư, các bệnh nghề nghiệp quy định tại các khoản 1, 2, 4, 5, 11, 18, 20, 21 và 34 Điều 3 và ung thư do các bệnh nghề nghiệp quy định tại Điều 3 (trừ khoản 34) nếu không có khả năng điều trị ổn định cần chuyển khám giám định ngay. Thông tư cũng nêu, khi chẩn đoán các bệnh nhiễm độc nghề nghiệp cho người lao động trong thời gian bảo đảm không nhất thiết phải có xét nghiệm xác định độc chất trong cơ thể nếu các tiêu chí khác đã đáp ứng giới hạn tiếp xúc tối thiểu tương ứng với từng bệnh nhiễm độc nghề nghiệp.

Về tiêu chí để bổ sung bệnh nghề nghiệp vào danh mục, thông tư quy định việc xác định có thể căn cứ vào một trong các tiêu chí: xác định được mối liên hệ giữa tiếp xúc với yếu tố có hại trong quá trình lao động với một bệnh cụ thể; có những bệnh có thể xuất hiện sau nhiều năm kể từ lần tiếp xúc đầu tiên, khi người lao động đã nghỉ hưu hoặc chuyển công việc; bệnh xảy ra trong nhóm người lao động tiếp xúc với yếu tố có hại thường có tỷ lệ mắc cao hơn nhóm không tiếp xúc; hoặc bệnh xảy ra do tiếp xúc yếu tố có hại trong lao động nhưng chưa có điều kiện nghiên cứu tại Việt Nam, trong khi đã được quốc tế công nhận là bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội thì được xem xét bổ sung vào danh mục.

Thông tư 60/2025/TT-BYT có hiệu lực thi hành từ ngày 15/02/2026. Đây là cơ sở để thống nhất danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội cùng các nguyên tắc chuyên môn liên quan, góp phần bảo đảm quyền lợi cho người lao động khi không may mắc bệnh do yếu tố có hại trong môi trường làm việc.