Tuyến Metro hơn 2 tỉ USD qua 6 quận TP Hồ Chí Minh còn vướng một mặt bằng

Tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) có chiều dài hơn 11 km, đi ngầm qua 6 quận: 1, 3, 10, 12, Tân Bình và Tân Phú.

Tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng hơn 251.000 m², với 585 hộ dân và tổ chức bị ảnh hưởng.

Ngày 26.5, Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh (MAUR) cho biết, công tác giải phóng mặt bằng dự án đã đạt 99,83%. Trong tổng số 585 trường hợp, có 584 trường hợp đã bàn giao mặt bằng.

Trường hợp còn lại là phần đất công - trụ sở của Công an Quận 3 hiện vẫn đang chờ hoàn tất các thủ tục pháp lý bàn giao giữa Bộ Công an và Công an TP Hồ Chí Minh.

Dù vậy, Công an TP Hồ Chí Minh đã thống nhất hỗ trợ tạm thời để phục vụ thi công phần hạ tầng kỹ thuật phía ngoài hàng rào trụ sở trong thời gian 4 tháng. MAUR cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với UBND Quận 3 để sớm hoàn tất việc bàn giao mặt bằng còn lại.

Song song với giải phóng mặt bằng, công tác di dời hạ tầng kỹ thuật phục vụ thi công tuyến Metro số 2 cũng đang được triển khai tại cả 12/12 vị trí.

Các hạng mục cần di dời gồm hệ thống điện, cấp thoát nước, viễn thông, đèn tín hiệu, chiếu sáng, cây xanh, biển báo giao thông...

Tuy nhiên, theo MAUR, việc di dời hạ tầng kỹ thuật đang gặp nhiều khó khăn do không gian thi công chật hẹp trong đô thị, các hạng mục chồng chéo và liên quan đến nhiều đơn vị chủ quản, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.

Dự án Metro số 2 được phê duyệt từ năm 2010 với tổng mức đầu tư ban đầu khoảng 1,3 tỉ USD (tương đương 26.000 tỉ đồng vào thời điểm đó). Tuy nhiên, đến năm 2019, tổng mức đầu tư đã được điều chỉnh tăng lên hơn 2 tỉ USD (tương đương 47.900 tỉ đồng).

Nguồn vốn dự kiến ban đầu chủ yếu đến từ các khoản vay ODA của ba nhà tài trợ quốc tế: Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW) và Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB). Tuy nhiên, do tiến độ dự án kéo dài, đến nay cả 5 hiệp định vay vốn đều đã hết hạn.

Do đó, cần tiến hành các thủ tục để dừng sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài đối với dự án, đồng thời điều chỉnh sang sử dụng nguồn vốn đầu tư công nhằm triển khai theo Nghị quyết số 188 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt phát triển hệ thống đường sắt đô thị tại TP Hồ Chí Minh và Hà Nội.

UBND TPHCM đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, sớm có quyết định dừng sử dụng vốn ODA đối với dự án Metro số 2.

Hiện TP Hồ Chí Minh đang nỗ lực hoàn tất các thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật, thu xếp vốn với mục tiêu khởi công xây dựng tuyến Metro số 2 trong tháng 12.2025. Dự kiến, dự án sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác vào cuối năm 2030.

Tuyến Metro số 2 là tuyến đường sắt đô thị thứ hai của TP Hồ Chí Minh, sau tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) đã đưa vào khai thác thương mại từ cuối năm 2024.

Khi hoàn thành, Metro số 2 sẽ đóng vai trò quan trọng kết nối khu vực trung tâm TPHCM với phía Tây Bắc, góp phần giảm tải áp lực giao thông cho các trục đường huyết mạch như Cách Mạng Tháng Tám, Trường Chinh, Cộng Hòa…