Việt Nam thử nghiệm vaccine tay chân miệng đạt hiệu lực 99,21%

Hằng năm, từ tháng 4 trở đi, dịch bệnh tay chân miệng lại bùng phát. Bệnh có khả năng lây nhiễm nhanh, những cơn sốt cao, co giật dữ dội, dẫn đến tử vong ở một số trường hợp...Theo ThS.BS Phan Thị Ngọc Uyên (Viện Pasteur TPHCM), tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm nhóm B, lây lan nhanh, có thể gây tử vong, tuy nhiên mức độ nguy hiểm thấp hơn nhóm A. Tại Việt Nam, ca nhiễm virus EV71 đầu tiên - chủng gây biến chứng nặng - được ghi nhận vào năm 2003. Kể từ năm 2011, bệnh tay chân miệng luôn nằm trong nhóm 5 bệnh truyền nhiễm có số ca mắc và tử vong cao nhất.Tại Việt Nam, bệnh tay chân miệng lưu hành quanh năm trên toàn quốc, với tỉ lệ mắc tập trung nhiều nhất ở Đông Nam Bộ.

Năm 2025, trong 19 tuần đầu, khu vực phía Nam ghi nhận 14.600 ca mắc, chưa có ca tử vong. Đáng lưu ý, dịch năm nay có xu hướng chững lại trong 4 tuần gần đây, với trung bình 1.300 ca/tuần.Cũng theo bác sĩ Ngọc Uyên, virus EV71 đặc biệt là các phân nhóm B5 và C4 – là tác nhân chính gây bệnh nặng và tử vong. Dữ liệu từ Viện Pasteur TPHCM và các đơn vị y tế cho thấy, khi EV71 chiếm ưu thế, tỉ lệ tử vong cũng tăng tương ứng, như đã xảy ra trong các đợt dịch năm 2011, 2021 và 2023.Phân tích 94 ca tử vong do tay chân miệng từ năm 2012–2022 cho thấy: 94% trẻ tử vong dưới 5 tuổi, độ tuổi trung bình là 2 tuổi, nam giới chiếm khoảng 60%. Đặc biệt, trường học và hộ gia đình được xác định là hai điểm nóng lây lan bệnh.

Một nghiên cứu của Viện Pasteur TPHCM cho thấy, tỷ lệ tấn công trong hộ gia đình có người mắc tay chân miệng lên tới 25,5%, và 8% người không có triệu chứng vẫn có kết quả xét nghiệm dương tính.Đứng trước tính cấp bách cần một loại vaccine phòng ngừa bệnh tay chân miệng, Viện Pasteur TPHCM mới đây đã công bố kết quả thử nghiệm lâm sàng vaccine ngừa bệnh tay chân miệng (EV71) giai đoạn 3.Theo bác sĩ Lương Chấn Quang - Trưởng Khoa Kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật, Viện Pasteur TPHCM, nhóm nghiên cứu từ Việt Nam và Đài Loan (Trung Quốc) công bố hiệu lực bảo vệ lên tới 99,21%.

Sau ba năm triển khai tại Việt Nam và Đài Loan (Trung Quốc), nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 cho vaccine ngừa EV71 do Công ty Medigen (Đài Loan) sản xuất đã kết thúc vào tháng 11 năm ngoái.Vaccine thử nghiệm là vaccine bất hoạt toàn phần EV71, bổ sung tá dược nhôm, được bào chế từ chủng virus EV71 (genotype B4) đã được cấp phép sử dụng tại Đài Loan (Trung Quốc) từ hai năm trước.Nghiên cứu thu tuyển 3.993 trẻ em từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi, chia làm hai nhóm: một nhóm tiêm vaccine, một nhóm tiêm giả dược (chỉ chứa tá dược nhôm, không có thành phần virus). Vaccine được tiêm hai liều, cách nhau 28 ngày. Hiệu quả bảo vệ được theo dõi trong vòng một năm kể từ 28 ngày sau mũi thứ hai.Kết quả cho thấy, trong 71 ca nhiễm EV71 được xác định, 70 ca thuộc nhóm giả dược, chỉ một ca thuộc nhóm tiêm vaccine. Hiệu lực bảo vệ đạt 99,21% (độ tin cậy 95% dao động từ 94,3% trở lên). Đặc biệt, vaccine cho hiệu lực 100% ở hầu hết các nhóm tuổi, trừ nhóm 2–11 tháng tuổi.

"Tính an toàn của vaccine được đánh giá kỹ lưỡng. Các phản ứng phụ tại chỗ và toàn thân sau tiêm được ghi nhận trong vòng 7 ngày. Kết quả cho thấy tỷ lệ tác dụng phụ giữa nhóm vaccine và nhóm giả dược tương đương nhau, chủ yếu là nhẹ và thoáng qua, không có biến cố nghiêm trọng liên quan đến vaccine. Dữ liệu cho thấy thành phần virus bất hoạt không làm gia tăng nguy cơ phản ứng bất lợi", bác sĩ Chấn Quang nói thêm.