Dự báo 50% dân số thế giới có thể bị cận thị vào năm 2050

Tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Tập đoàn Y khoa VISI ngày 13/12, Bác sĩ Trần Thị Khánh Linh, Phó Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Mắt Sài Gòn Đà Lạt cho biết : “Cận thị không còn là một tật khúc xạ đơn thuần mà đang gia tăng với tốc độ rất nhanh, trở thành mối quan tâm toàn cầu.”

Hiện nay, tật khúc xạ là nguyên nhân phổ biến gây suy giảm thị lực trên toàn cầu, với khoảng 1–2 tỷ người mắc phải. Trong đó, cận thị chiếm tỷ lệ lớn nhất, khoảng 25% dân số thế giới. Số liệu của Viện Thị giác Brien Holden cho thấy năm 2015, tỷ lệ cận thị toàn cầu là 23% và dự báo có thể tăng gần gấp đôi, lên 50% vào năm 2050.

Tại Việt Nam, khảo sát tại một số trường đại học ghi nhận tỷ lệ tật khúc xạ khoảng 30%, trong đó cận thị chiếm 28%. Xu hướng cận thị ngày càng trẻ hóa, đặc biệt ở học sinh, sinh viên và những người làm việc nhiều với thiết bị điện tử. Cận thị nặng không chỉ làm giảm chất lượng thị lực mà còn làm tăng nguy cơ các biến chứng nghiêm trọng như thoái hóa võng mạc, bong võng mạc, glaucoma hay đục thủy tinh thể sớm. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng ghi nhận sự gia tăng nhanh chóng của cận thị nặng trong những thập kỷ gần đây.

Các phương pháp điều trị cận thị

Điều trị cận thị hiện nay bao gồm kính gọng, kính áp tròng và phẫu thuật khúc xạ. Trong đó, Lasik được áp dụng rộng rãi nhờ hiệu quả và độ an toàn cao. Tuy nhiên, phương pháp này có hạn chế đối với người cận thị nặng hoặc có giác mạc mỏng, do nguy cơ giãn phình giác mạc sau mổ.

Để khắc phục nhược điểm này, phẫu thuật Phakic đã được phát triển. Kỹ thuật này sử dụng thấu kính nội nhãn đặc biệt đặt phía sau mống mắt và trước thủy tinh thể tự nhiên, phù hợp với người cận thị cao và những bệnh nhân có giác mạc mỏng. Phương pháp này không cắt gọt hay thay đổi cấu trúc giác mạc, bảo tồn khả năng điều tiết tự nhiên, giảm nguy cơ khô mắt và cho phép nhìn rõ ở nhiều khoảng cách. Tuy nhiên, chi phí thực hiện còn khá cao, khoảng 90 triệu đồng, khiến nhiều người e ngại.

Nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa cận thị

Cận thị thường xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó phổ biến nhất là: mắt phải làm việc cường độ cao trong thời gian dài, tiếp xúc nhiều với thiết bị điện tử, ánh sáng học tập không đầy đủ, ít hoạt động ngoài trời, tư thế ngồi sai hoặc đọc ở khoảng cách quá gần. Một số trường hợp còn liên quan đến yếu tố di truyền.

Trẻ mắc cận thị cần được theo dõi thường xuyên bởi bác sĩ chuyên khoa và áp dụng các biện pháp kiểm soát tiến triển nhằm hạn chế tăng độ. Hiện nay, các phương pháp phổ biến bao gồm kính áp tròng định hình giác mạc ban đêm, tròng kính thiết kế riêng theo tình trạng mắt, các chương trình huấn luyện thị giác và một số loại thuốc hỗ trợ.

Người dân cũng nên chủ động bảo vệ mắt bằng cách hạn chế thời gian nhìn gần liên tục và sử dụng thiết bị điện tử kéo dài. Khi học tập hoặc làm việc, cần giữ tư thế đúng, duy trì khoảng cách phù hợp giữa mắt và vật nhìn, đảm bảo đủ ánh sáng. Thường xuyên tăng cường hoạt động ngoài trời giúp mắt điều tiết tự nhiên và làm chậm tiến triển cận thị. Chế độ dinh dưỡng cân đối, bổ sung các vitamin A, C, E và kẽm cũng rất cần thiết để duy trì sức khỏe thị giác.

Một biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả là phương pháp 20-20-20: cứ mỗi 20 phút làm việc gần, nên nhìn ra vật cách mắt khoảng 6 m trong 20 giây hoặc nhắm mắt thư giãn trong không gian hạn chế. Đồng thời, cần xen kẽ các hoạt động nhìn gần và nhìn xa để mắt có thời gian nghỉ ngơi.