Chiều ngày 27/01, tại Hội trường Viện Kiểm định Quốc gia Vắc xin và Sinh phẩm y tế – Bộ Y tế, tọa đàm khoa học “Giấc ngủ khỏe – Nền tảng sức khỏe cộng đồng: Từ nhận thức y khoa đến giải pháp hành động” đã diễn ra với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực hô hấp, y học giấc ngủ, y tế dự phòng và công nghệ y tế.
Chương trình là hoạt động nằm trong chuỗi “Vì giấc ngủ khỏe – Nâng cao chất lượng sống cộng đồng”, do Chi Hội Truyền thông Giáo dục Sức khỏe Cộng đồng Toàn diện, trực thuộc Hội Giáo dục Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng Việt Nam (VACHE) phối hợp cùng Phòng khám đa khoa Viện Kiểm định Quốc Gia Vắc xin và Sinh phẩm y tế – Bộ Y tế tổ chức. Tọa đàm nhằm nâng cao nhận thức xã hội về vai trò then chốt của giấc ngủ – một trụ cột nền tảng của sức khỏe con người nhưng hiện vẫn chưa được quan tâm tương xứng trong chiến lược chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Tham dự chương trình, về phía Trung ương Hội Giáo dục Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng Việt Nam có Đại tá Tạ Quang Vinh – Tổng Thư ký Hội; ông Bùi Ngọc Minh – Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Truyền thông Giáo dục; ông Nguyễn Văn Thịnh – Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Công tác Dòng họ; bà Hoàng Thị Lộc – Phó ban Văn hóa Thể thao và ông Phạm Khắc Thảo – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Công nghệ Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng Việt Nam.
Về phía Phòng khám đa khoa Viện kiểm định Quốc Gia Vắc xin và Sinh phẩm y tế có sự đồng hành của Ông Nguyễn Văn Bình – Giám đốc, cùng các chuyên gia cao cấp từ Viện. Chương trình cũng phối hợp cùng nhiều chuyên gia y tế như PGS. TS. BS Lê Hoàn – Trưởng khoa hô hấp – Bệnh viên Đại học Y Hà Nội, TS. Nguyễn Duy Thái - Phó Trưởng bộ môn Y học giấc ngủ, ĐH Y Dược - ĐHQG Hà Nội cùng nhiều bác sĩ khác.
Phát biểu tại tọa đàm, Đại tá Tạ Quang Vinh - Tổng thư ký Hội Giáo dục Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng Việt Nam nhấn mạnh, giấc ngủ khỏe không chỉ là vấn đề y học cá nhân mà cần được nhìn nhận như một nội dung trọng tâm trong chiến lược chăm sóc sức khỏe cộng đồng bền vững. Trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhịp sống nhanh, áp lực công việc gia tăng, các rối loạn giấc ngủ đang âm thầm trở thành yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh không lây nhiễm, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực và sự phát triển lâu dài của xã hội. Tổng Thư ký Trung ương Hội khẳng định, Hội sẽ tiếp tục đồng hành, thúc đẩy các hoạt động truyền thông – giáo dục dựa trên bằng chứng khoa học, góp phần đưa chăm sóc giấc ngủ trở thành một nội dung thiết thực trong y tế dự phòng.
Từ thực tiễn khám chữa bệnh, ông Nguyễn Văn Bình – Giám đốc Trung tâm Phòng khám Đa khoa Viện Kiểm định Quốc gia Vắc xin và Sinh phẩm y tế cho biết, số lượng người dân đến khám vì các bệnh lý mạn tính có liên quan đến rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, phần lớn người bệnh chưa có thói quen chủ động tầm soát giấc ngủ, dẫn đến phát hiện muộn, làm giảm hiệu quả điều trị. Ông Nguyễn Văn Bình đánh giá cao ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tọa đàm, đồng thời cho rằng sự kết nối giữa y học lâm sàng, y tế dự phòng và công nghệ sẽ mở ra hướng tiếp cận mới trong chăm sóc giấc ngủ cho cộng đồng.
Mở đầu tọa đàm, BS Nguyễn Thị Bình – Đại diện PKĐK Viện Kiểm định Quốc gia Vắc xin và Sinh phẩm y tế đã có bài báo cáo về chủ đề "Tiêm chủng vắc xin – Lá chắn miễn dịch bền vững".
Dẫn chứng số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), BS Bình nhấn mạnh: "Mỗi 1 USD đầu tư cho tiêm chủng sẽ mang lại nhiều USD lợi ích kinh tế. Đây không chỉ là biện pháp bảo vệ cá nhân giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong, mà còn tạo ra miễn dịch cộng đồng, giảm gánh nặng quá tải cho hệ thống y tế".
Đặc biệt trong thời điểm giao mùa và dịp Tết nguyên đán, BS Nguyễn Thị Bình khuyến cáo người dân, nhất là nhóm đối tượng nguy cơ cao (người già, trẻ nhỏ, người có bệnh nền), cần rà soát và tiêm bổ sung các loại vắc xin thiết yếu như Cúm mùa, Phế cầu, để yên tâm đón Tết.
Nếu Vắc xin là tấm khiên bên ngoài, thì Giấc ngủ chính là nội lực bên trong. Tuy nhiên, theo Bà Hà Thị Mỹ Hạnh – Chủ tịch Chi Hội Truyền thông GDCSSKCĐ Toàn diện chia sẻ trong phần toạ đàm, giấc ngủ tại Việt Nam vẫn chưa được quan tâm đúng mức, thường xuyên bị "đánh đổi" lấy thời gian làm việc và giải trí.
Cung cấp bức tranh toàn cảnh về rối loạn giấc ngủ trên thế giới, bà Phạm Xuân Quỳnh Giao – Giám đốc Quốc gia nhãn hàng ResMed dẫn số liệu nghiên cứu công bố trên The Lancet, cho biết hiện có khoảng 936 triệu người trên toàn cầu mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn (OSA), tương đương gần 1/7 người trưởng thành. Tại nhiều quốc gia phát triển, rối loạn giấc ngủ đã được coi là vấn đề an toàn công cộng, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông, lao động và quản trị doanh nghiệp. Trong khi đó, tại Việt Nam, tỷ lệ được chẩn đoán và điều trị vẫn còn thấp do hạn chế về nhận thức và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.
Từ góc độ lâm sàng, PGS.TS.BS Lê Hoàn – Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, số bệnh nhân đến khám vì các rối loạn liên quan đến giấc ngủ đang gia tăng nhanh chóng, với xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Đáng lưu ý, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện bệnh sau khi đã xuất hiện các biến chứng nặng như tăng huyết áp kháng trị, suy giảm trí nhớ, mệt mỏi mạn tính hoặc đột quỵ. Trong báo cáo chuyên đề, PGS.TS.BS Lê Hoàn cảnh báo về hội chứng Ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn (OSA). Ông chia sẻ bộ công cụ sàng lọc STOP-BANG gồm 8 câu hỏi đơn giản (như Ngáy to, Mệt mỏi, Ngưng thở khi ngủ, Huyết áp cao...) giúp người dân tự nhận diện nguy cơ ngay tại nhà.
"Nhiều người nghĩ ngáy to là ngủ say, nhưng thực chất đó là tiếng kêu cứu của đường thở. Nếu có từ 3 dấu hiệu STOP-BANG trở lên, bạn đang nằm trong nhóm nguy cơ cao và cần đi tầm soát ngay để phòng ngừa đột quỵ," PGS.TS.BS Lê Hoàn nhấn mạnh.
Tại sự kiện, PGS.TS.BS Lê Hoàn cũng chia sẻ phương pháp tầm soát sau khi xác định bệnh nhân có nguy cơ cao từ bộ câu hỏi sàng lọc STOP BANG: (1) Đa ký giấc ngủ được coi là "tiêu chuẩn vàng" trong chẩn đoán, thực hiện tại cơ sở y tế với sự giám sát chuyên môn, giúp đo lường toàn diện sóng não và các chỉ số sinh tồn. (2) Đo đa ký hô hấp - Giải pháp "mũi nhọn" để triển khai đại trà. Ưu điểm vượt trội của HST là sự thuận tiện và riêng tư, cho phép người bệnh đo ngay tại nhà, giảm thiểu chi phí và loại bỏ "hiệu ứng đêm đầu tiên".
Bà Nguyễn Thị Bình cho biết, Phòng khám Đa khoa Viện Kiểm định Quốc gia Vắc xin và Sinh phẩm y tế đã sẵn sàng quy trình "Sàng lọc kép": Đánh giá nguy cơ bằng STOP-BANG và chỉ định đo HST/PSG phù hợp, kết nối dữ liệu từ xa để các chuyên gia đầu ngành tư vấn phác đồ điều trị.
Khép lại chương trình, các diễn giả gửi tới cộng đồng những thông điệp ngắn gọn nhưng giàu tính cảnh báo và định hướng: ngủ đúng, ngủ đủ là biện pháp dự phòng sớm nhất; chăm sóc giấc ngủ cần được đặt ngang hàng với tiêm chủng và dinh dưỡng; thay vì phỏng đoán, hãy để dữ liệu và công nghệ hỗ trợ theo dõi sức khỏe một cách khoa học.
Chương trình kết thúc trong không khí đầu Xuân ấm áp, để lại thông điệp xuyên suốt của chuỗi hoạt động “Vì giấc ngủ khỏe – Nâng cao chất lượng sống cộng đồng”: chăm sóc giấc ngủ không chỉ là vấn đề cá nhân, mà là nền tảng của một cộng đồng khỏe mạnh và phát triển bền vững.
Bình luận
Đăng nhập hoặc Tạo tài khoản để tham gia bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu